Mở đầu chuyên đề, cả sân trường cùng hòa mình vào lời của chú San và dì Mây (nhân vật trong tác phẩm “Người ở bến sông Châu” của Sương Nguyệt Minh) dẫn dắt chúng ta đến miền kí ức, từng chặng đường khác nhau. Đầu tiên là điệu “Xẩm thập ân” lấy cảm hứng từ lời thơ dân gian, chuyển thể thành điệu hát xẩm, được nghệ sĩ ưu tú Xuân Hải đến từ nhà hát chèo quân đội biểu diễn đã giúp các em học sinh hiểu sâu sắc hơn về công sinh thành của cha mẹ.
Ảnh: Nghệ sĩ ưu tú Nguyễn Xuân Hải hát "Xẩm thập ân"
Chúng ta còn được thưởng thức lời ru của những người mẹ, người vợ, người phụ nữ đã đi qua biết bao mất mát, đợi chờ trong ca khúc “Ru con” do HS Đỗ Thanh Huyền lớp 10D2 thể hiện. Ca khúc “Tiếng đàn bầu” của nhạc sĩ Nguyễn Đình Phúc được phổ nhạc từ thơ Lữ Giang được thể hiện bởi giọng ca của HS Nguyễn Hữu Tài lớp 12D3 và nhóm múa mang đến những thanh âm trong trẻo, ngọt ngào; cùng nhau quay ngược về thời gian, trở về thời kì Âu Lạc xưa để chứng kiến một câu chuyện tình yêu đầy bi thương quavở kịch “An Dương Vương và Mị Châu, Trọng Thủy”.
Ảnh: Ca khúc “Ru con” do HS Đỗ Thanh Huyền lớp 10D2 thể hiện.
Ảnh: Bài hát "Tiếng đàn bầu" do học sinh Hữu Tài lớp 12D3 và nhóm múa biểu diễn
Ảnh: Sân khấu hóa truyện "An Dương Vương và Mỵ Châu, Trọng Thủy"
Trong thơ ca Việt Nam, hình ảnh biển cả và con thuyền luôn là biểu tượng của tình yêu – lúc dịu êm, lúc giông tố. Nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu đã chắp cánh cho những vần thơ đầy cảm xúc của nữ sĩ Xuân Quỳnh, tạo nên bài hát “Thuyền và Biển” được thể hiện qua giọng ca của học sinh Hà My 12D2 và nhóm múa; ca khúc “Trường Sơn Đông – Trường Sơn Tây” do nhóm múa đến từ lớp 11D5 cùng với giọng hát của Hà My lớp 12D2, Minh Đức và Khánh đến từ lớp 12D6 mang đến bối cảnh của những năm tháng chiến tranh gian khổ mà thấm đượm nghĩa tình. Đan xen với các hoạt động sân khấu hóa, tổ Ngữ văn còn thực hiện trò chơi “Thử tài văn chương” giúp học sinh phát hiện những tác phẩm được chuyển thể qua các hình thức như lời nhạc, đoạn phim, hình ảnh, các câu hỏi trắc nghiệm nhanh,… mang đến một không khí vui tươi, hứng thú cho chương trình.
Ảnh: Bài hát "Thuyền và biển" do học sinh Hà My 12D2 biểu diễn
Ảnh: Bài hát "Trường Sơn Đông, Trường Sơn Tây" do học sinh Hà My 12D2 và Khánh 12D6 biểu diễn
Ảnh: Trò chơi "Thử tài văn chương"
Ảnh: Các bạn học sinh hào hứng với trò chơi
Dòng chảy lịch sử của dân tộc Việt Nam được viết nên bằng máu và nước mắt và cũng là bản hùng ca của lòng yêu nước và ý chí quật cường. “Nam Quốc Sơn Hà” – được coi là bản “Tuyên ngôn độc lập” đầu tiên của nước ta – đã vang lên như lời khẳng định chủ quyền thiêng liêng của dân tộc. Tiếp nối khí phách ấy, bài hát “Hào khí Việt Nam” là tiếng gọi từ ngàn xưa vọng về, ngợi ca tinh thần anh dũng, bất khuất của bao thế hệ cha ông. Tốp múa lớp 11D4 đã khép lại chương trình sân khấu hóa văn học bởi bản nhạc hùng hồn như khí thế núi sông bờ cõi.
Ảnh: Múa "Hào khí Việt Nam" do học sinh lớp 11D4 biểu diễn
Trong quá trình giảng dạy và học tập môn Ngữ văn, việc tổ chức chuyên đề sân khấu hóa các tác phẩm văn học đóng vai trò quan trọng, giúp học sinh tiếp cận tác phẩm một cách sinh động, trực quan và giàu cảm xúc hơn. Đây không chỉ là một phương pháp đổi mới trong giáo dục mà còn mang lại nhiều giá trị về học thuật, kỹ năng và tâm hồn cho học sinh.
Sân khấu hóa tác phẩm văn học giúp học sinh hiểu sâu hơn về nội dung, tư tưởng và nghệ thuật của tác phẩm. Khi hóa thân vào nhân vật, các em không chỉ đơn thuần học thuộc những câu chữ trong sách giáo khoa mà còn phải nghiên cứu kỹ bối cảnh, tâm lý nhân vật, tình huống truyện để thể hiện một cách chân thực nhất. Nhờ đó, việc cảm nhận tác phẩm trở nên dễ dàng và giàu cảm xúc hơn. Ngoài ra, sân khấu hóa văn học còn góp phần làm phong phú đời sống tinh thần của học sinh. Thay vì tiếp cận tác phẩm theo cách truyền thống là đọc – chép, các em có cơ hội trải nghiệm văn học một cách trực quan, sinh động và đầy sáng tạo. Điều này giúp khơi gợi niềm yêu thích môn Ngữ văn, đồng thời nuôi dưỡng tâm hồn, bồi đắp tình yêu đối với văn hóa dân tộc.
Sân khấu hóa văn học còn là một hình thức giáo dục giá trị nhân văn. Khi nhập vai vào các nhân vật, học sinh sẽ có cơ hội đặt mình vào hoàn cảnh của họ, từ đó thấu hiểu những bài học về đạo đức, tình người và trách nhiệm đối với xã hội. Những câu chuyện về lòng hiếu thảo, tình yêu quê hương, sự hy sinh hay lòng nhân ái trong các tác phẩm văn học sẽ trở nên gần gũi và có sức tác động mạnh mẽ hơn khi được thể hiện qua sân khấu.
Thực hiện chuyên đề, tổ Ngữ văn hi vọng rằng sẽ lan tỏa tình yêu môn Ngữ văn của các em học sinh trong nhà trường. Đây cũng là một hoạt động chuyên môn lớn trong kì 2, góp phần rèn luyện kĩ năng, phấm chất cho học sinh trong bối cảnh của nền giáo dục hiện đại, đáp ứng Chương trình GDPT 2018.
MỘT SỐ HÌNH ẢNH CỦA CHUYÊN ĐỀ